|
En az üç harf içeren bir kelime giriniz
En az bir tane arama kriteri giriniz
Davetiniz başarıyla gönderilmiştir.
Davetiniz gönderiliyor..
Davetiniz gönderilemedi.
Bu E-mail üye olmuş durumda.
Bu E-maile davet gönderilmiş durumda.
|
|
|
|
KAT'I SANATI
Kat kelimesi Arapça kesme anlamına
gelir. Bu kelimeden türeyen Katı, bir
desenin veya yazı istifinin kağıt veya
deri gibi tabakalardan oyulmasıyla icra
edilen bir süsleme sanatıdır.
Ansiklopedik tanımı Celal Esad Arsevenin
kaleminden Sanat Ansiklopedisinde şöyle
geçmektedir:
“Bir kağıt veya deri üzerindeki yazıyı,
motifi, bir kalemtraşla kesip çıkartarak
içi oyulmuş olan parçayı veya çıkan
parçayı diğer bir kağıt, bir deri veya
bir cam üzerine yapıştırmak suretiyle
vücuda getirilen işler. Bu şekil kesilip
çıkartıldığı vakit içleri boş kalan
kağıt kısmına dişi ve çıkan yazı ve
şekle de erkek denir ki, bu erkek veya
dişi şekiller ayrı ayrı bir satha
yapıştırılarak muhtelif iki levha vücuda
getirilebilir. Deriden yapılan kat’ı
işleri de vardır. Gerek deriden ve gerek
kağıttan yapılan işlere mukatta
denildiği gibi, bunları yapanlara katta
(çoğulu kattaan) denir.
En eski örnekleri deri kullanılarak
yapılan eserlerdir. 14. Yüzyıla kadar
tarihlenmektedirler. Kağıt çalışmaları
ise 15. Yüzyıldan itibaren görülmeye
başlanmıştır. Katı sanatı İran kökenli
bir sanattır ancak, 16. Yüzyılın
başlarından itibaren Osmanlılarca yaygın
bir şekilde kullanılmış ve Türk katı
eserleri eşsiz bir gelişim
sergilemiştir. Özellikle I. Süleyman
döneminde (1520 1566) neredeyse tezhip
kadar yaygın bir şekilde kitap
süslemeciliğinde kullanılır olmuştur.
Dolayısıyla tezhip sanatının motif
zenginliği ve zaman içindeki evrimi katı
sanatına da yansımıştır.
16. yüzyılın önde gelen katı sanatçıları
arasında; Efşancı Mehmed, Ali Çelebi,
Abdülkerim Çelebi (Ali Çelebinin oğlu),
Mevlana Kasım Arnavut, Mehmed bin
Gazanfer sayılabilir. 1540 tarihinde
Kanuni Sultan Süleyman’ın Şehzadesi
Mehmed için Hattat Ali Çelebi tarafından
hazırlanan Kırk Hadis adlı eserin
yazıları katı olarak yazılmıştır.
Bu dönemin diğer önemli kat’ı
eserlerinden olan ve 1540 yılında Mehmet
Bin Gazanfer tarafından ta’lik hattı ile
hazırlanmış Güy u Çevgan adlı kitap,
mukatta yazı türünün bir şaheseridir.
Ayrıca, dişi oyma kalıplarla yapılmış
sayfa kenar süsleri ve deri üzerine oyma
nakışlı ciltler de bu zamanın en güzel
sanat eserleri arasında sayılabilir.
1650 tarihini taşıyan Şah Mahmud
Nişapuri Albümü içinde yer alan mükemmel
bir bahçe çalışması, gene katı
eserlerine en eski ve muhteşem
örneklerdendir.
16. yüzyılda gördüğü rağbetle giderek
gelişen kağıt oymacılığı, 17. ve 18.
yüzyıllarda da ilişkide oldukları tezhip
ve cilt gibi sanat dallarındaki
gelişmelere paralel bir seyirle
ilerlemesini sürdürmüştür.
17. yüzyılın ilk dönemlerinde Bursalı
Mevlevi Fahri Dede başta olmak üzere,
Derviş Hasan Eyübi, Mahmud El Gaznevi,
Nakşi Halazade Mehmed gibi üstadlar,
katı sanatını zirveye taşıyan eserlere
imza atmışlardır. 17. yüzyıla ait kat’ı
örnekleri içinde Bursalı imzalı kıtalar
ve manzaralar, buketler ve çeşitli
nakışlarla bezeli olan Gazneli Mahmud
Albümü ile oyma çiçek süslemeli bir
minyatür albümü olan Mundy Albümü gibi
eserler sayılabilir.
Kat’ı sanatı 18. yüzyılda da özellikle
çiçek motiflerinin zenginleştiği bir
dönem olarak canlılığını sürdürmüştür.
16. yüzyıl sonlarıyla 17. yüzyıl
başlarında Avrupada büyük bir ilgi
görmeye başlayan katı örnekleri,
Oryantalizm akımı ile Doğuya sürüklenen
batılı gezginlerin ilgisi sonucu
tekniğinin de Avrupaya taşınması ile
dünyaya malolmuş bir sanat dalıdır.
|
|
Hüsn-i Hat
CELİ KALEMLER
ŞAKK
3,00 TL
Ebru
MAGENTA pigment ebru boyası
25,00
TL
Kitap
Tezhip Sanatından Örnekler
Mine Esiner Özen
35,00 TL
Hüsn-i Hat
CELİ KALEMLER
ŞAK
3,00 TL
Ebru Boyası
LİLA
pigment ebru boyası
25,00
TL
ALTIN / VARAK
ezilmiş - 24 KR
25,00
EURO
HAT SETİ
199,00 TL
TEZHİP SETİ
216,00 TL
EBRU SETİ
235,00 TL
not: Malzeme listesindeki ürünler isteğe
göre düzenlenebilir.
|